De kruistocht voor meertaligheid

    Press/Media: Public Engagement Activities

    Description

    Een kruistocht door Europa om mensen te doordringen van de voordelen van meertaligheid brengt hoogleraar taalontwikkeling Antonella Sorace vrijdag in Friesland.
    Sorace is verbonden aan de universiteit van Edinburgh. Op de discussiemiddag van de Fryske Akademy, de UCF (University Campus Fryslân) en het internationale onderzoeksproject AThEME vindt ze de Drentse schrijver Gerard Stout tegenover zich. Zijn ervaring is dat een streektaal of dialect als eerste taal niet bijdraagt aan een goede start in de maatschappij van tegenwoordig. Stout reageerde al eerder op publicaties van Sorace. Zij is voorstander van meertalige opvoeding waarbij het volgens haar niet uitmaakt of de tweede taal een wereldtaal is of een minderheidstaal. Je eigen taal spreken, is volgens haar goed voor je identiteit. Maar wie een streektaal als eerste taal heeft, ontwikkelt volgens Stout het Nederlands niet goed en loopt een achterstand op. Ook wijst hij erop dat je met een regionaal accent al gauw raar aangekeken wordt. Het leren van een meerderheidstaal als Engels, Duits of Frans naast Nederlands moedigt hij wel aan. Recent onderzoek van Evelyn Bosma, promovendus aan de Fryske Akademy, geeft Sorace een steuntje in de rug. Bosma doet onderzoek bij 120 kinderen op vijftien Friese scholen om er achter te komen hoe tweetalig je moet zijn om er voordelen van te ondervinden. De eerste resultaten van haar onderzoek zijn nog niet gepubliceerd maar wel geaccepteerd voor een wetenschappelijke conferentie in Amerika in mei. Daar gaat Bosma haar onderzoek toelichten. Bosma vergeleek een groep van vijf- en zesjarigen die het Fries evengoed beheerst als het Nederlands (gebalanceerde groep) met een groep die het Fries alleen kan verstaan en waarbij het Nederlands dominant is. De gebalanceerde groep bleek bij drie van de vier taken beter te scoren op het gebied van focus en werkgeheugen. Zo werd de kinderen een groot vel met ruimteschepen voorgelegd. Opdracht: omcirkel de duo’s die hetzelfde zijn. Gekeken werd hoe lang een kind daarover doet. Hiermee wordt de focus van een kind getest.
    Sommigen zijn zo overdonderd van het grote geheel dat voor ze ligt, dat ze niet weten waar ze moeten beginnen. Tweetaligen scoren op deze test veel beter. Ook reageren ze sneller op een visje dat op de computer een bepaalde kant opzwemt, waarbij ze zo snel mogelijk ook aan die kant van het toetsenbord een knop in moeten drukken. Aan weerszijden van het visje zwemmennog twee andere visjes. Die gaan met het middelste visje mee of juist de andere kant op. De Nederlands-dominante kinderen bleken hierin minder bedreven omdat ze meer werden afgeleid door de visjes die de andere kant op zwemmen. Bosma sluit zich aan bij de verklaring die Sorace geeft voor de cogni- Tweetaligen scoren beter op het gebied van focus en werkgeheugen tieve voordelen. ,,Tweetaligen moeten bij het spreken van een van de talen de anderewegdrukken. Daarmee doe je constant aan hersentraining. Dat levert meer voordeel op dan de talenkennis alleen.’’ De co-promotor van Bosma, Elma Blom van de Universiteit Utrecht, stuitte op soortgelijke resultaten. Zij vergeleek een groep ééntaligen, met hoog opgeleide ouders, met Turks- Nederlandse tweetaligen met lager opgeleide ouders. In de testen bleken ze gelijk te scoren. Dat is opvallend omdat kinderen met lager opgeleide ouders meestal lager scoren doordat ze thuis minder gestimuleerd worden. Stof genoeg voor de discussiemiddag met de titel: Do minority languages have added value? Als publiek wordt gerekend op studenten en mensen uit de politiek en het onderwijs. Die zullen mogelijk ook naar nadelen van meertaligheid vragen. Daarvan weet Bosma er één te noemen: wie tweetalig opgroeit heeft van beide talen een iets kleinere woordenschat dan iemand die van die twee talen er maar één leert, bijvoorbeeld alleen Nederlands. Maar als je de woordenschat van beide talen bij elkaar optelt, dan kent een tweetalige evenveel woorden als een eentalige. Bosma vindt dat het kleine cognitieve voordeel niet de belangrijkste reden mag zijn om je kind tweetalig op te voeden.Wel dat je de taal van je hart kunt spreken omdat aangetoond is dat dit geen nadelige gevolgen heeft.               

    Period24 Jan 2015

    Media coverage

    1

    Media coverage

    • TitleDe kruistocht voor meertaligheid
      Degree of recognitionNational
      Media name/outletLeeuwarder Courant
      Media typePrinted press
      Duration/Length/SizeLjouwert
      Country/TerritoryNetherlands
      Date24/01/2015
      Producer/AuthorMaria Delgrosso
      PersonsEvelyn Bosma