De Olympische Spelen van de frisistiek

Press/Media: Public Engagement Activities

Description


 09 december 2014, pag. 26
De Olympische Spelen van de frisistiek

MARIA DEL GROSSO     

LEEUWARDEN Van zes lezingen in 1956 naar zo'n zestig op het komende congres. De Fryske Akademy is klaar voor het twintigste Fries Filologencongres dat van woensdag tot en met vrijdag gehouden wordt.

Een van die lezingen is van oud-universitair docent Oebele Vries, die op 1 augustus zijn werkkamer bij de afdeling Friese Taal en Cultuur van de Rijksuniversiteit Groningen kwijtraakte en nu als gastonderzoeker verbonden is aan de Fryske Akademy. ,,Willewurk'', zegt hij zelf.
Vries dook voor zijn lezing in het ontstaan en de ontwikkeling van het filologencongres zelf. Het woord filoloog bestempelt hij als ouderwets. Filologie is taalkunde, maar deze term is in de loop der jaren vervangen door linguïstiek. ,,Filology hat no in folle smellere betsjutting nammentlik de stúdzje fan teksten út âldere taalfazen.'' Bij het Fries gaat het daarbij om teksten van voor 1800, om het Oud-Fries en het Mid-Fries van bijvoorbeeld Gysbert Japicx.
Ook in het buitenland zijn wetenschappers die studie maken van de Friese taal, de Friese literatuur of de Friese historie. Op het congres zijn dan ook verscheidene buitenlanders aanwezig om hun Friese onderzoek te presenteren. ,,Linguistyk, literateur, sosjolinguistyk, Ald-Frysk, kultuerskiednis, de hiele frisistyk komt oan bar.'' Als wetenschapper wil je daar bij zijn, stelt Vries. Net als een sporter aan de Olympische Spelen deel wil nemen.
Degene die de waarde zag van uitwisseling van ervaringen van frisisten uit ons eigen land met wetenschappers uit andere landen was Jelle Hindriks Brouwer, hoogleraar Fries in Groningen en later de eerste wetenschappelijk directeur van de Fryske Akademy. Hij stond in 1956 aan de wieg van het eerste filologencongres, waarvan de naam onveranderd is gebleven. Andere wetenschappen hadden dit soort congressen, constateerde Brouwer, dus waarom ook het Fries niet?
Om de drie, soms om de vier jaar, werd het congres daarna georganiseerd door de Fryske Akademy. De teksten van de lezingen worden altijd gebundeld. In het begin werden ook de discussies na zo'n lezing letterlijk afgedrukt.
Aanvankelijk waren er maar zes of zeven lezingen, legt Vries uit. Het congres duurde wel altijd drie dagen, maar in het verleden wilde men de buitenlandse gasten ook kennis laten maken met Friesland. Daarom waren er naast de lezingen excursies en feestelijke avonden. Ook was het vaste prik dat de bijeenkomst elke dag op een andere plek in de provincie plaatsvond.
Tot 1988 werd aan deze formule vastgehouden. Maar het congres begon te kampen met afnemende buitenlandse belangstelling en raakte steeds meer verkrampt. De nieuwe generatie wetenschappers wilde wat anders, besefte de Fryske Akademy. Sinds 1991 wordt er gewerkt met sessies, waarin bijvoorbeeld ook studenten hun verhaal kunnen doen. Elke sessie bestaat uit korte lezingen. Daarnaast zijn er de gewone lezingen. Het congres is door deze nieuwe formule opgeleefd.
Dit ging wel ten koste van de verslaglegging van de discussies, want die worden niet meer opgenomen in de congresbundel. Een tijd lang werden deze 'neipetearen' niet meer letterlijk afgedrukt, maar bewerkt. Vries herinnert zich in dit verband die keer in Franeker toen schrijver Trinus Riemersma zijn voorkeur liet blijken voor de neomarxistische richting in de literatuursociologie.
,,Sa binne jo dochs net grutbrocht'', spatte journalist Goasse Groustra toen op. Iedereen schoot in de lach. In het verslag werd deze opmerking omgeturnd tot een saaie wetenschappelijke vraag: ,,Levert it fermidden dêr't jo weikomme gjin brûkbere wittenskiplike kritearia op?''
 

 

Period09 Dec 2014

Media coverage

1

Media coverage

  • TitleDe Olympische Spelen van de frisistiek
    Media name/outletLeeuwarder Courant
    Date09/12/2014
    Producer/AuthorMaria del Grosso
    PersonsOebele Vries