Wol wolle, mar net kinne

Press/Media: Public Engagement Activities

Description

Correct geschreven is het meestal niet, maar verder gaat het goed met het gebruik van de Friese taal op sociale media. Als schrijftaal is het Fries nog nooit zo veel gebruikt. Het is een van de conclusies die Lysbeth Jongbloed van de Fryske Akademy trekt na haar onderzoek naar de taalkeuze van Friezen op sociale media. Gisteren presenteerde ze de resultaten op het provinciehuis. Van ‘hear’ wordt ‘hjer’ gemaakt, ‘doarpsbelang’ wordt ‘dwarpsbelang’, ‘fuort’ wordt ‘fjot’, ‘foar’ wordt ‘fjar’ en ‘wat’ wordt in snelle berichtjes bijna altijd als ‘wot’ geschreven. ,,Mar it libbet en men brûkt it’’, concludeerde gedeputeerde Sietske Poepjes. Jongbloed zou iedereen wel op willen roepen die denkt: ‘Nee, ik schrijf het niet goed, dus laat maar’ om het wel te proberen. Jongbloed merkte bij haar onderzoek onder ruim 1200 deelnemers tussen 15 en 94 jaar dat de grootste drempel om de Friese taal te gebruiken de beperkte schrijfvaardigheid is. ‘Ik soe wol wolle, mar ik kin it net’, gaven veel respondenten aan. Hier ziet de onderzoekster een taak weggelegd voor de provincie. De drietalige scholen zijn een positieve ontwikkeling, maar ook op het regulier onderwijs moet meer aandacht voor het Fries komen. Campagnes over meertaligheid en apps met Friestalige spelletjes, verhalen en verzen kunnen een bijdrage leveren, net als de deze week gelanceerde spellingscheckers en applicaties voor toetsenborden. Naast het gebrek aan schrijfvaardigheid speelt een rol of de contacten die iemand op WhatsApp, Twitter of Facebook heeft in het Fries typen. Dan wordt er eerder in het Fries gereageerd. De houding tegenover de taal is ook een aspect. Hoe positiever iemand tegenover het Fries staat, hoe eerder deze taal gebruikt wordt. Net als in een eerder onderzoek onder jongeren blijkt dat in alle leeftijden Fries het vaakst gebruikt wordt op WhatsApp en veel minder of helemaal niet op Twitter en Facebook. Op WhatsApp wordt door 20 procent van de ondervraagden altijd Fries gebruikt, 50 tot 60 procent gebruikt het vaak en 10 procent nooit. Dat nooit gebruiken van het Fries ligt bij Twitter en Facebook op 20 procent. Jongeren zijn makkelijker in het gebruik van het Fries dan ouderen. Ze lossen het gebrek aan kennis op door fonetisch Fries te schrijven. ,,It is foar harren de gewoanste saak fan de wrâld’’, schrijft Jongbloed. Zij onderzocht ook of tweets van bekende Friezen invloed hebben en keek naar reacties op Friestalige tweets van Doutzen Kroes,weerman Gerrit Hiemstra en wielrenner Lieuwe Westra. Er werd wel vaak in het Fries gereageerd, maar het effect is van korte duur. Degenen die in het Fries reageerden, gaan in tweets daarna weer over op het Nederlands. Poepjes verklapte dat de gedeputeerden een college-app hebben ‘dêr’t meastentiids Frysk sprutsen wurdt’, ook door de collegeleden die Nederlands als moedertaal hebben. Als spreekster van het Fries voelt het volgens Poepjes onnatuurlijk om in een andere taal te appen of twitteren.

Period04 Dec 2015

Media coverage

2

Media coverage